Inzichten in Effectief Bestuur en een Hechte Samenleving

Er wordt wel eens gezegd dat bij een maximale score op elk van de governance-indicatoren van de Wereldbank, Denemarken als uitkomst verschijnt. Het kleine Scandinavische land wordt vaak geprezen als een stabiel, goed bestuurd en sociaal harmonieus land, waar burgers lang, gezond en welvarend leven. Het vertrouwen in het openbaar bestuur is over het algemeen hoog. Denemarken staat regelmatig op de eerste plaats in verschillende wereldwijde ranglijsten.

Recentelijk overtreft Denemarken zijn peers vooral op drie terreinen: succesvolle en breed gedragen overheidshervormingen met decentralisatie als uitgangspunt; het behoud van relatief hoog institutioneel vertrouwen door een vitaal sociaal contract tussen overheid en samenleving; en het uitrollen van goed doordachte digitalisering met een nadruk op inclusiviteit, waarbij het concurreert met “E-stonia” om de titel van Europa’s digitaliseringskampioen.

Kernvragen hierbij zijn: Hoe slaagt Denemarken erin om hervormingen effectief te implementeren met relatief veel draagvlak en steun van een assertieve, hoogopgeleide bevolking? Hoe ontwerpt het land samenwerkingsregelingen om de betrokkenheid en participatie te waarborgen, met als resultaat een blijvend hoog vertrouwen in de overheid? En hoe navigeren overheidsinstanties de dilemma’s die ontstaan wanneer ze optimaal gebruik willen maken van slim verbonden big data over burgergedrag, terwijl ze privacy, veiligheid en gelijke behandeling waarborgen?

Om antwoorden te vinden op deze vragen, bezoeken we tijdens deze vijfdaagse studiereis een breed scala aan vooruitstrevende projecten en organisaties op het gebied van lokaal bestuur, slimme stedelijke ontwikkeling en digitalisering, stedelijke planning, transport en big data-analyse, en samenwerkingsregelingen en burgerparticipatie. Daarnaast is er tijd voor reflectie en interactie met lokale experts en academici.

Het is duidelijk dat bestuursfilosofie, context en cultuur verschillen van die in Nederland. Juist door dit gegeven kunnen interessante—en soms onverwachte of onorthodoxe—inzichten worden opgedaan vanuit deze context. Met andere woorden: hoewel we in Nederland andere keuzes maken met betrekking tot de structuur van het bestuur en de vormgeving van burgerparticipatie, kunnen er veel waardevolle lessen worden geïdentificeerd door middel van een persoonlijke analyse van praktijken en beleidsbeslissingen.

Vernieuwende en onorthodoxe lessen

Het beste vliegveld en de beste vliegtuigmaatschappij ter wereld, het snelste breedband, gezondheidszorg van Nederlandse kwaliteit voor de helft van de prijs: cijfers en ranglijsten bevestigen keer op keer wat de Aziatische stadstaat ter grootte van de Provincie Utrecht heeft bereikt sinds haar onafhankelijkheid in 1965.

Het is evident dat het economische succes in hoge mate afhankelijk is van security en governance. De economie is door gebrek aan thuismarkt in grote mate afhankelijk van internationale investeringen, handel en export. Daarnaast speelt het vraagstuk van schaarste door alle beleidskolommen heen. Door het consistent uitdragen van een whole of government benadering lukt het overheidsonderdelen vaak toch tot effectieve samenwerking te komen.

Toekomstbestendigheid is een andere pijler van de Singapore success story. Singapore heeft de ambitie om de eerste smart nation ter wereld te worden. Die ambitie is groter dan de toepassing van ICT voor stedelijke problemen alleen; innovatie is ook een middel om nieuwe economische kansen te benutten in de context van schaarse arbeidskrachten en sterke vergrijzing.

Niet alleen worden momenteel grote investeringen in AI gedaan – want waar gebeurt dat niet? – maar via gerichte omscholingsprogramma’s worden ook bewust oudere generaties meegenomen in ontwikkelingen. Singapore is met deze ambities in veel opzichten een voorbeeldland voor Nederland.

De kernvraag die voorligt is: hoe slaagt de Singaporese overheid er nu in zo effectief en toekomstbestendig te opereren? Welke strategieën worden ingezet om ervoor te zorgen dat the best and brightest voor de overheid gaan en blijven werken? En hoe werken overheid, bedrijfsleven, kennisinstellingen en middenveld samen om opgaven te adresseren?

Om antwoorden te vinden, bezoeken we tijdens deze vijfdaagse studiereis vooruitstrevende projecten en organisaties. Daarnaast is er tijd voor reflectie en interactie met lokale experts en academics.

Het moge duidelijk zijn dat besturingsfilosofie, context en cultuur verschillen met die van Nederland. Juist vanuit dat gegeven kunnen interessante – en soms onverwachte of onorthodoxe – inzichten worden opgedaan. Oftewel: hoewel wij in Nederland op het gebied van privacy en vrijheid van meningsuiting soms andere keuzes maken, zijn er vele boeiende lessen te identificeren door up close and personal analyse van praktijken en beleidskeuzes.

Lessen over governance, innovatie en duurzaamheid.

Een baken van rust en stabiliteit in een turbulente wereld. Zwitserland heeft naast de reputatie een mooi vakantieland en diplomatiek knooppunt te zijn, vele boeiende inzichten te bieden op het gebied van publiek leiderschap. Of het nu gaat over het garanderen van duurzame en veilige energievoorziening, het creëren van inclusieve en responsieve governance of het aanjagen van permanente innovatie door effectieve samenwerking binnen de triple healix.

Vanuit een diep verankerde traditie van lokale democratie en inspraak, structurele samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en universiteiten, en een historie van autonomie en neutraliteit weet Zwitserland een permanente plaats in te nemen in de top 10 van alle wereldranglijsten.

Kernvragen hierbij zijn: hoe slaagt Zwitserland erin gezien haar ligging en aard competitief te blijven met de internationale politiek en markten? Hoe slaagt men om duurzaamheidsprincipes te verankeren in de energievoorziening en economische ontwikkeling, juist met de gegeven beperkingen van het land? En hoe werken overheden samen met andere sectoren om duurzaamheid en innovatie te bevorderen?

Om antwoorden te vinden op deze vragen, bezoeken we tijdens deze vijfdaagse studiereis vooruitstrevende projecten en organisaties. Daarnaast is er tijd voor reflectie en interactie met lokale experts en academics.

Het moge duidelijk zijn dat besturingsfilosofie, context en cultuur verschillen met die van Nederland. Juist vanuit dat gegeven kunnen interessante – en soms onverwachte of onorthodoxe – inzichten worden opgedaan. Oftewel: hoewel wij in Nederland op het gebied van internationale samenwerking en vormgeving van lokale democratie soms andere keuzes maken, zijn er vele boeiende lessen te identificeren door up close and personal analyse van praktijken en beleidskeuzes.